İstanbul’daki hava kirliliği, hem çevre hem de insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaya devam ediyor. Hava kirliliğinin fizyolojik ve psikolojik boyutları hakkında bilgi veren Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ayşe Filiz Koşar, İstanbul’daki hava kalitesinin “orta” seviyede olduğunu belirtti. Bunun genel kabul gören bir düzey olmasına rağmen, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan bireyler için uzun süreli maruziyetin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti.
Koşar, Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) tarafından hazırlanan “Kara Rapor 2024” ve diğer kaynaklardan hareketle, Türkiye genelinde hava kirliliğinin Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen sınırların üzerinde seyrettiğini vurgulayarak, bunun halk sağlığına ciddi zararlar verdiğini açıkladı.
HAVA KİRLİLİĞİ GEÇEN YIL 68 BİN 440 CAN ALDI
Geçen yıl, Türkiye’de hava kirliliğine bağlı olarak 68 bin 440 ölüm gerçekleştiğini ifade eden Koşar, bu ölümler arasında İstanbul’un önemli bir paya sahip olduğunu, kirliliğe bağlı ölüm sayısının ise 8 bin 357 olarak tahmin edildiğini bildirdi.
Hava kirliliğinin, solunum ve dolaşım sistemleri üzerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini dile getiren Koşar, bu konuda bazı veriler paylaştı: “Hava kirliliği, astım, bronşit ve KOAH gibi hastalıkları kötüleştiriyor. Çocuklarda astım gelişim riski artmakta ve mevcut astım hastalarının atakları sıklıkla yaşanmakta. Kirlilik, bağışıklık sistemini zayıflatarak solunum yolu enfeksiyonlarına, örneğin zatürreye karşı yatkınlığı artırmaktadır. Bunun yanında, beyin fonksiyonları da etkilenebilir ve Alzheimer gibi nörolojik hastalıkların riskini tetikleyebilir. Kirlilik ayrıca, kalp krizi, felç ve yüksek tansiyon gibi kardiyovasküler hastalık riskini de arttırmaktadır.”
Çocukların gelişim aşamasında olmaları nedeniyle hava kirliliğine karşı daha savunmasız olduklarına dikkat çeken Koşar, “Çocukların akciğer büyümesi olumsuz etkilenirken, solunum yolu enfeksiyonları da artmaktadır. Yaşlı bireylerde ise bağışıklık sisteminin zayıflaması nedeniyle enfeksiyonlar ve kronik hastalıklar daha yaygın hale gelmektedir.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
“HAVA KİRLİLİĞİ İNSAN ÖMRÜNÜ 2-3 YIL KISALTIYOR”
Koşar, hava kirliliğinin insan ömrünü ortalama 2-3 yıl kısalttığını ve bu etkinin sigara içmek veya alkol kullanmak gibi diğer sağlık risklerinden daha ciddi olduğunu belirtti.
Megakentlerde yaşayanlara, Hava Kalitesi İndeksi’ni düzenli olarak takip etmeleri ve kirliliğin yüksek olduğu günlerde dışarı çıkmamaları konusunda uyarılarda bulunan Koşar, “Özellikle sabah ve akşam saatlerinde, trafik yoğunluğu nedeniyle dışarıda bulunmamaya çalışın. Hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde açık havada egzersiz yapmaktan kaçının. Egzersiz sırasında solunum hızlandığı için daha fazla kirletici solunabilir. Egzersiz için sabahın erken saatleri ya da akşamın geç saatleri yerine, havanın daha temiz olduğu zamanları tercih edin. Ana yollar ve yoğun trafik alanlarından uzak durmaya özen gösterin.” dedi.
Koşar ayrıca, antioksidan yönünden zengin gıdalar (C ve E vitamini içeren) tüketmenin hava kirliliğinin vücutta yarattığı oksidatif stresi azaltabileceğini ve bol su tüketiminin toksinlerden arınmaya yardımcı olabileceğini vurguladı.
Maskelerin
