Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi’nde görev yapan Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Volkan Şahin, Asperger sendromuna sahip bireylerin sık sık yanlış anlaşıldığını ve sosyal çevreleri tarafından dışlandığını ifade etti. Bu durumu değiştirebilmek için toplumun bu konuda daha fazla bilinçlenmesi gerektiğini vurguladı.
Şahin, konuşma gecikmesi, etkili olmayan sözel olmayan iletişim becerileri, isme yanıt vermemek ya da göz teması kurmamak gibi belirtiler göz önünde bulundurulduğunda ilk akla gelenin otizm olduğunu anlattı.
Otizm kavramının farklı kaynaklar aracılığıyla duyulduğunu belirten Şahin, Asperger sendromu hakkında bilgilendirme ve farkındalık seviyesinin ise oldukça düşük olduğunu aktardı.
Dr. Hans Asperger’in 1944 yılındaki araştırmalarında izlediği çocuklardan bazılarında klasik otizm kriterlerine uymayan, ancak empati eksikliği, arkadaş edinmekte güçlük ve belirli ilgi alanlarına aşırı yönelme gibi otizm bulgularını gözlemlediğini dile getiren Şahin, şunları ifade etti: “Asperger sendromu, ruhsal bozuklukların tanısal ve istatistiksel el kitabının dördüncü baskısında ayrı bir tanı kategorisi olarak tanıtılmıştır. Ancak sonraki baskılarda bu tanı sisteminden çıkarılmış ve otizm spektrum bozukluğu kavramının kullanımı tercih edilmiştir.”
“MİLYONLARCA İNSANI ETKİLEYEN NÖROGELİŞİMSEL BOZUKLUK”
Asperger sendromu kavramının, bu tanıya sahip bireylerin tanınması ve toplumsal farkındalığın artması açısından önemli olduğuna dikkat çeken Şahin, “Asperger sendromu, otizm spektrum bozukluğu içerisinde yer alan ve sosyal etkileşim ile iletişimde zorluklar yaşayan, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen bir nörogelişimsel bozukluktur. Bu sendrom, genellikle yüksek işlevli otizm olarak da tanımlanır. Böyle bireyler genellikle ortalamanın üzerinde bir zekaya sahip olabilsede, sosyal ipuçlarını algılamak ve insanlar arası ilişkiler kurmakta zorlanabilirler.” şeklinde konuştu.
“ANİ DEĞİŞİKLİKLERDEN RAHATSIZ OLABİLİYORLAR”
Şahin, Asperger sendromlu bireylerin sıklıkla belirli konulara yoğun ilgi gösteren ve detaylara odaklanabilen kişiler olduklarını belirterek, bu durumun günlük yaşamda zorluklar yaratabileceğini söyledi. Bu bireylerin göz teması kurma ya da beden dilini anlama gibi becerilerde güçlük çekebildiğini, ani değişikliklere karşı hassas olduklarını aktardı. Belirtilerin kişiden kişiye değişiklik gösterebildiğini de ekleyen Şahin, bazı bireylerin matematik, müzik veya teknoloji gibi alanlarda sıradışı yetenekler sergileyebileceğini ifade etti.
Bu belirtileri taşıyan çocuk ve ergenlerin bir çocuk psikiyatri uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Şahin, “KTÜ Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi’nde yer alan çok disiplinli çocuk ve ergen ruh sağlığı merkezi, bu bireylere önemli fırsatlar sağlamaktadır. Merkezde deneyimli çocuk psikiyatristleri, çocuk gelişim uzmanları, dil-konuşma terapistleri ve ergoterapistler görev yapmaktadır. Ayrıca, bu klinikte otizm spektrum bozukluğu tanısının konulmasına yardımcı olan ADOS, ADI-R ve 3DI gibi uluslararası altın standart kabul edilen değerlendirme yöntemleri uygulanmaktadır.” dedi.
“SOSYAL ÇEVRELERİ TARAFINDAN DIŞLANABİLİRLER”
Dr. Öğr. Üyesi Volkan Şahin,
