Paris ve Riyad’da gerçekleştirilecek görüşmeler, Ukrayna savaşının seyrini etkileyebilir.
Avrupa’nın liderleri, Donald Trump’ın Vladimir Putin ile müzakereleri başlatma planına tepki vermek amacıyla Fransa’da bir araya geldi.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salı günü Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da buluşacak. Ancak Ukrayna, bu görüşmelere dahil değil.
Rusya, Şubat 2022’de Ukrayna’da büyük çaplı bir işgale başladı ve şu an topraklarının beşte birinden fazlasını kontrol etmektedir. Bu toprakların büyük çoğunluğu, ülkenin güney ve doğusundadır.
BBC muhabirleri, ABD ve Rusya gibi kritik aktörlerin iki gün sürecek müzakerelerden ne beklediğine dair analizlerde bulundu.
Suudi Arabistan’daki Rusya-ABD müzakereleri
Rusya
Liza Fokht, BBC Rusça, Paris
Putin, yaz aylarından bu yana savaşı sona erdirmek için müzakerelere başlamak için gerekli olan koşulların, Rusya’nın işgal ettiği Ukrayna topraklarının tanınması, Rusya’ya uygulanan yaptırımların kaldırılması ve Ukrayna’nın NATO’ya katılma talebinin reddedilmesi olduğunu ifade etti.
Birçok Avrupa ülkesi bu talepleri kesin bir şekilde geri çevirmiştir. ABD, Rusya’nın ne gibi tavizler verebileceği hususunda temkinli davranıyor, ancak hem Beyaz Saray hem de Pentagon, “her iki taraftan” da taviz beklediklerini dile getirdi.
Moskova, Suudi Arabistan’daki toplantının öncelikli öneme sahip olduğunu düşünüyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirmeye yönelik Amerikan önerilerini “öncelikle dinlemek istediğini” belirtti.
Moskova’ya göre, Avrupa’yı müzakere masasına davet etmenin bir anlamı yoktur. Putin’in, Ukrayna’daki savaşı uzun zamandır etkileyen ve Rusya’yı eşit bir güç olarak gören ABD ile diyalog arayışı içinde olduğu biliniyor.
Moskova, Starmer’ın Ukrayna’ya barış gücü göndermeye hazır olduğuna dair açıklamalarını göz önünde bulundurabilir, ancak tartışmalar esasen Rus tavizleri etrafında dönmektedir.
Rusya’nın herhangi bir uzlaşmaya hazır olup olmadığı sorusu ise hala yanıt beklemektedir.
ABD
Bernd Debusmann Jr., Florida, Mar-a-Lago
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Riyad’daki müzakerelerde ABD’nin görünür yüzü olacak. Ancak, masadaki asıl etki buradan yaklaşık 12 bin km uzakta, Florida, Palm Beach’te olabilir.
Trump’ın son zamanlardaki açıklamalarına rağmen, asıl odak noktası Ukrayna’nın kaderine dair Rusya ile yürütülen müzakerelerdir. Trump, muhabirlere müzakerelerin “ilerlediğini” bildirdi.
Kısa vadeli hedef, Ukrayna’daki çatışmaları durdurmaktır. Uzun vadede ise ABD’nin Kiev’e daha az müdahil olma düşüncesinin olduğu görülmektedir.
Trump, ABD’nin verdiği destek karşılığında Ukrayna’daki nadir minerallere erişim için baskı yapmıştır. Ancak savaş sonrası Ukrayna’nın nasıl bir görünüm kazanacağı konusunda henüz net bir açıklama yapılmamış olması, Avrupa’da endişelere yol açmaktadır.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, görüşmelere katılma arzusunu dile getirmiş, ancak Riyad’daki görüşmelere katılamayacağını ifade etmiştir.
Rubio, Suudi Arabistan’daki görüşmelerin, Avrupa ve Ukrayna’yı kapsayan daha uzun bir süreç için bir başlangıç olduğunu belirtti. Ancak bu açıklamalar, Trump’ın son ifadelerini takip
