ABD’nin, Avrupa Birliği’ni (AB) dikkate almadan Ukrayna‘da barış sağlama çabaları, birçok başkentte alarm durumuna geçilmesine sebep oldu.
Üye ülkeler, duruş sergilemenin yanı sıra, bu durumu aşmak için çeşitli yollar arıyorlar.
Ukrayna‘da olası bir ateşkesin ve barışın sağlanmasında Washington’un gündeme getirdiği unsurlar, yeni ABD yönetiminin Avrupa’ya yönelik genel perspektifinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Avrupa’nın masada yer almasının önemini somut bir şekilde ortaya koymaması ve üye ülkeler arasında Ukrayna hakkında yaşanan görüş farklılıkları, bu sürecin etkisini azaltıyor.
ABD’nin, ateşkesi gerçekleştirmesi durumunda önemli bir başarı elde etmiş olacağı belirtiliyor.
Avrupalı diplomatlar, bu aşamanın hakkının teslim edilmesi gerektiği düşüncesindeyken, ateşkesten sonra yükün yine Avrupa’nın omuzlarına kalmasından kaygı duyuyorlar.
ABD Başkanı Donald Trump, 12 Şubat’ta Rusya lideri Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi yaptığını ve müzakerelere başlama konusunda anlaşmaya vardığını ifade etmişti.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise Brüksel’de Ukrayna’nın NATO üyeliğinin gerçekçi olmadığını ve olası bir barış gücünün NATO dışından organize edilmesi gerektiğini dile getirdi.
Avrupa gerekli garantileri sağlayabilir mi?
Savaş süresince askeri ve sivil katkılarını artıran AB’nin, Trump’ın istediği düzeyde bir angajmanın içine girmesi hem siyasi hem de ekonomik açıdan mümkün görünmüyor.
Bu durum, güvenlik garantileri için de geçerli.
Caydırıcı bir çok uluslu güç oluşturmak oldukça karmaşık bir süreç.
Bazı analizler, bu güç için 100-150 bin askere ihtiyaç duyulabileceğini ortaya koyuyor.
Mevcut koşullarda, Avrupa ülkelerinin bu tür bir gücü bir araya getirmesi ve bölgeye konuşlandırması pek olası değil.
İlk açıklamalara göre ABD’nin Ukrayna’ya asker göndermeyeceği ve yükün büyük kısmının Avrupa ülkelerine bırakılmasını istediği öne sürülüyor.
Olası bir barış anlaşması yalnızca askeri değil, ekonomik açıdan da önemli bir yük getiriyor.
Milyarlarca dolar gerekliliği ve Avrupa’nın bu yükü kaldırmaya hazır olup olmadığı belirsizliğini koruyor.
Hangi ülkeler nasıl yaklaşıyor?
Ukrayna’daki savaş konusunda bile ortak bir yaklaşım benimsemekte zorlanan AB ülkelerinin, ABD’nin talepleri çerçevesinde de tutarlı bir tutum sergilemesi mümkün olmuyor.
Nükleer güce sahip Fransa, Ukrayna’ya kapsamlı garantiler verilmesinden ve askeri desteğin sürdürülmesinden yana bir tavır sergiliyor.
Polonya ve Baltık ülkeleri, Ukrayna’ya asker göndermeye sıcak bakan ülkeler arasında yer alıyor.
Almanya, İtalya ve İspanya, Ukrayna’nın desteklenmesini savunuyor ancak asker gönderme konusunda daha temkinli yaklaşıyorlar.
Macaristan, Avusturya ve Slovakya ise bu süreçte ciddi çekincelere sahip olan başlıca ülkeler arasında bulunmaktadır.
‘Taviz verilirse Putin daha fazlasını ister’
Avrupa açısından en büyük sorunlardan biri, Ukrayna’daki olası barış müzakerelerine dair açıklamaların, danışma yapılmaksızın tek taraflı olarak gerçekleştirilmiş olmasıdır.
Avrupalı diplomatların ilk çıkışları, ABD’nin tavizler üzerinden ilerleyen bir strateji izlediği yönünde şekilleniyor.
Brüksel’deki kaynaklar, “Taviz verilirse Rusya lideri Putin daha fazlasını ister” ifadesini kullanıyor.
ABD’nin, çıkarlarına aykırı bir durum olmadığı sürece taviz vermekten
