ABD Başkanı Donald Trump, kampanya çalışmaları sırasında “Rusya-Ukrayna Savaşı’nı çok kısa bir sürede sona erdireceğim. Ukrayna lideri Zelenskiy, dünyanın en etkili pazarlamacısı; her geldiğinde 60 milyar doları alıp gidiyor” şeklindeki ifadelerini kullandıktan sonra, dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ilk kez telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Putin ile görüşmeden önce Fox News’a verdiği röportajda Trump, ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı mali yardımları geri almak istediğini dile getirerek, “Paralarımızı koruma altına almak istiyorum çünkü yüz milyarlarca dolar harcıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Ayrıca Trump, ABD’nin Ukrayna’ya sağladığı desteğin karşılığında 500 milyar dolarlık nadir metal talep ettiğini ve buna Ukraynalı yetkililerin prensipte onay verdiklerini öne sürdü. Şubat ayının başlarında, Washington’ın askeri yardım karşılığında Ukrayna’dan nadir mineraller temin edilmesini istediğini belirtmişti.
Trump, “Bir gün Rusya’nın dostu olabilirler ya da olmayabilirler. Ama içeriye bu kadar para yatırıyoruz ve bu parayı geri almak istiyorum.” diye ekledi.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Trump’ın taleplerine karşılık olarak “Madenler karşılığında güvenlik” anlaşması önerisinde bulundu. Zelenskiy, ABD’nin Ukrayna’nın doğal kaynaklarına erişim sağlaması durumunda ülkesinin güvenliğini garanti altına alması gerektiğini vurguladı.
Reuters’a verdiği bir röportajda, daha önce gizli tutulan nadir maden rezerv haritasını gösteren Zelenskiy, “Eğer bir anlaşmadan söz ediyorsak, o zaman bir anlaşma yapalım. Ukrayna’nın müttefiklerinden güvenlik garantilerine ihtiyacı var.” şeklinde konuştu.
Zelenskiy, ABD’nin şimdiye kadar en büyük destekleyici olduğunu belirterek, “En çok yardımı ABD sağladıysa, en büyük kazancı da ABD elde etmelidir” diyerek Washington’a önemli bir mesaj iletti.
ABD’nin nadir maden yarışı ve Ukrayna’nın zengin kaynakları
Dünyada askeri ve sanayi üretimi için kritik bir öneme sahip olan nadir metaller, Ukrayna’nın en değerli doğal kaynakları arasında yer alıyor. Dentons’un Ağustos 2024 raporuna göre, Ukrayna’nın nadir maden rezervlerinin toplam değeri 26 trilyon doları geçiyor.
Ukrayna hükümeti ve Kiev Independent gazetesinin raporlarına göre, bu kaynakların büyük bir kısmı hala Ukrayna’nın kontrolü altında. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) verilerine göre, Ukrayna, ABD tarafından kritik öneme sahip kabul edilen 50 madenin 22’sine ve Avrupa Birliği’nin 34 kritik maden listesindeki 25’ine sahip.
Bu nadir metaller, savunma sanayisi, yenilenebilir enerji ve ileri teknoloji üretimi için son derece önemli bir rol oynamaktadır.
ABD-Ukrayna anlaşması muhtemel mi?
Şubat ayında Politico’ya konuşan Eurasia Center editörü Peter Dickinson, ABD’nin Ukrayna’nın kaynaklarını “kendi çıkarları doğrultusunda” kullanmaya çalıştığını ifade etti. Dickinson, “Trump’ın Ukrayna’nın kaynaklarını istismar etmesi birçok Ukraynalı için rahatsız edici.” şeklinde değerlendirdi.
Diplomatik kaynaklara göre, Ukrayna’nın varoluşsal bir savaş verdiği göz önüne alındığında, halkın önemli bir kısmı bu durumu “zoraki bir anlaşma” olarak nitelendiriyor. Birçok Ukraynalı, Trump’ın “ülkelerinin haritadan silinmesi yerine, en azından güvenlik garantisi karşılığında bir anlaşma yapılmasının daha iyi bir seçenek olabileceğine” inanıyor.
Beyaz Saray yetkilileri, Trump’ın önümüzdeki hafta Zelenskiy ile bir görüşme gerçekleştirebileceğini ve iki liderin “madenler karşılığında güvenlik” teklifini ele alacağını bildirdi. Diplomatik kaynaklardan
