Son yıllarda Türkiye, depremler, seller ve yangınlar gibi doğal felaketlerle karşılaşmaktadır. Bu olaylar, insan ruh sağlığını ciddi anlamda etkilemektedir. Özellikle deprem ve yangın gibi büyük felaketlerin neden olduğu belirsizlikler ve kayıplar, toplumsal kaygı düzeyini artırmakta. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği İzmir Şube Başkanı Doç. Dr. Yağmur Soylu, yangınların toplumda derin bir korku ve kaygı yarattığını ifade ederek, bu tür olayların korku, çaresizlik, öfke, üzüntü ve keder gibi duyguları tetiklediğini belirtti. Geçtiğimiz günlerde Bolu’da yaşanan otel yangınının da bu kaygıları artırdığına dikkat çekti. Felaketlerin doğası gereği, insanların günlük yaşamlarını etkileyen kaygı bozukluklarına yol açabileceği vurgulandı.
‘FARKINDALIK ÇOK DAHA ÖNEMLİ BİR HALE GELDİ’
Doç. Dr. Soylu, toplumsal kaygının arttığı günlerde “Acaba yaşanacak bir başka felakette hangimiz zarar göreceğiz?” düşüncesinin bireylerin zihninde yer ettiğini, bunun psikolojik ve fizyolojik baskı oluşturduğunu duyurdu. Bu durum, insanların her an tetikte olmasına ve kaygı düzeylerinin düşmeksizin artmasına neden olabiliyor. Bireyler, aşırı tedbirli bir yaşam tarzı benimsemeye, dış dünyadan soyutlanma eğilimlerine yönelebiliyor. Ayrıca, son yıllarda yaşanan büyük felaketler, ölüm ve felaket korkusunu daha belirgin hale getirmiştir. Dolayısıyla, bireylerin bu korkularla başa çıkması için psikolojik destek ve toplumsal farkındalığın artırılması büyük önem taşıyor.
‘TOPLUMDA GÜVEN DUYGUSU İNŞA EDİLMELİ’
Toplum sağlığının korunmasının büyük afetlerin yaşandığı dönemlerde daha kritik hale geldiğini ifade eden Doç. Dr. Soylu, çeşitli önerilerde bulundu. Bunlar arasında psikolojik destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması, afet bilinci ve eğitim, sosyal dayanışma ağı oluşturulması gibi unsurlar yer alıyor. Kriz yönetiminde uzmanların rolü de önemli. Afet sonrası topluma yönelik psikolojik ilk yardım uygulamalarının yaygınlaştırılması, toplumsal travmanın etkilerini azaltabilir. Psikolojik ilk yardım, insanların duygusal şok ve travmalarla başa çıkabilmesi için erken müdahale imkanı tanır ve toplumsal iyileşmeyi destekler. Bu süreçte devlet, sivil toplum kuruluşları ve bireylerin iş birliği büyük önem arz etmekte. Bu nedenle toplumsal güven duygusunun inşası gereklilik taşıyor.
‘YANGIN, GÜVENSİZLİK, ÇARESİZLİK, UMUTSUZLUK DUYGULARINI TETİKLEDİ’
Türk Psikologlar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Klinik Psikolog Ekin Çakır, yaşanan felaketlerin diğer sorunlarla birleştiğinde psikolojik sağlığı olumsuz etkilediğine dikkat çekti. “Bir yandan geleceğe yönelik kaygılar taşırken, diğer yandan yaşadığımız mekânların güvenliğiyle ilgili endişeler gelişiyor,” dedi. Bolu yangınından sonra güvensizlik, çaresizlik ve umutsuzluk duygularının artış gösterdiğini belirten Çakır, her faciada olduğu gibi öfkenin de sık görülen bir tepki olduğunu kaydetti. Bu duruma, toplumsal üzüntü ve kederin de eşlik ettiğini vurguladı. Özellikle çocukların, bu tür felaketlerden en çok etkilenen gruplar arasında yer aldığını ve son yangın felaketinde kayıpların önemli bir kısmını çocukların oluşturduğunu ifade etti.
