Irak Parlamentosu, küçük yaştaki evlilikleri yasallaştıracak ve yaygınlaştıracak eleştirilerine rağmen, İslami mahkemelere aile meseleleri üzerine daha fazla yetki veren bir kanunu kabul etti. Bu kanun, evlilik, boşanma ve miras konularını içeriyor.
Aktivistler, bu durumun Irak’ın 1959 yılında yürürlüğe giren Kişisel Statü Kanunu’nu zayıflattığını ve aile hukukunu bir araya getiren düzenlemeleri tehdit ettiğini belirtiyor. Ayrıca, bu değişikliklerin kadınlar için sağlanan güvenceleri de ortadan kaldırabileceği ifade ediliyor.
Evlilik yaşı 9’a düşebilir
Bu değişiklikler, ağırlıklı olarak muhafazakar Şii milletvekilleri tarafından desteklenmekte. Destekçileri, yasanın İslami ilkelere uygun hale getirildiğini ve Irak kültürünü Batı etkisinden koruma çabası olduğunu dile getiriyor. Mevcut yasalar, evlilik yaşını 18 olarak belirliyor. Ancak Salı günü onaylanan değişikliklerle, din adamlarının İslam hukukunu kendi yorumlarına göre uygulama hakkına sahip olacağı belirtildi. Bu durumda, kızların 10 yaşları civarında ya da Caferi İslam hukuku ekolüne göre 9 yaşında evlenmeleri gündeme gelebilir.
Genel af ve Kürtlere toprak iadesi
Parlamento aynı zamanda, Sünni tutukluların faydalanacağı genel af yasasını da kabul etti. Bu yasayla, yolsuzluk ve zimmete para geçirme suçlarına karışmış kişilere affedilme imkanı tanınıyor. Ayrıca, Kürtlerin toprak taleplerini karşılamayı hedefleyen bir toprak iadesi yasası da yürürlüğe girdi.
İnsan hakları aktivisti ve Irak Kadınlar Birliği üyesi Intisar al-Mayali, medeni kanun değişikliklerinin, kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmesi üzerinden kadın ve kız çocuklarının haklarına ciddi zarar vereceğini dile getirdi. Bu durumun, çocukların yaşam haklarını ihlal edeceği ve kadınlar için boşanma, velayet ve miras konularında koruma mekanizmalarını zorlaştıracağına vurgu yaptı.
Oturum, kaos ve usul ihlalleri iddiaları nedeniyle sona erdi. Kamuoyu önünde konuşma yetkisi bulunmayan bir parlamento yetkilisi, “Oturumda hazır bulunan milletvekillerinin yarısı oy kullanmadı, bu da yasal düzeni bozdu” şeklinde açıklama yaptı. Bazı üyelerin yüksek sesle protesto ettiği ve meclis kürsüsüne tırmandığı bildirildi.
Oturum sonrası bazı milletvekilleri, farklı bloklar tarafından desteklenen tartışmalı üç yasayla birlikte oy verildiği için endişelerini dile getirdi. Bağımsız milletvekili Raid el Maliki, “Medeni hal yasasına gelince, biz bunu güçlü bir şekilde destekliyoruz ve bu konuda hiçbir sorun yoktu. Ancak diğer yasalarla birleştirilerek birlikte oylandı… Bu da Federal Mahkeme’de yasal bir itiraza yol açabilir” ifadelerini kullandı.
Meclis Başkanı Mahmud El Meşhadani ise, kabul edilen yasaları ‘adaletin güçlendirilmesi ve vatandaşların günlük yaşamlarının düzenlenmesi sürecinde önemli bir adım’ olarak değerlendirdi.
