19 Ocak Pazar sabahı, ateşkesin ertelendiği saatlerde binlerce Filistinli, geri dönüş yolculuklarına başlamıştı.
Güneydeki kamplar ve geçici barınma alanlarından gelen iyimser haberlerin aksine, geri dönenlerin karşılaştığı manzara tam bir yıkım tablosuydu.
Gazze’deki en büyük mülteci kampı olan Cibaliye, kuzeydeki vardığı hatırlanan görüntülerle tamamen harabe durumuna gelmişti.
Geri dönenler arasında, 9 Ekim’deki saldırıda evi yıkılan Duaa el-Halidi de yer alıyordu.
Halidi, iki kızıyla birlikte enkazdan kurtulduklarını belirtirken, “Eşim ve eşimin kız kardeşi hala burada enkaz altında gömülü” ifadelerini kullandı.
28 yaşındaki Halidi, “Onları onurlu bir şekilde gömmekten başka bir dileğim yok” diyerek duygularını paylaştı.
250 bin kişinin yaşadığı Cibaliye kampı, İsrail’in saldırılarında en ağır bedelleri ödeyen yerlerden biri oldu. Hamas yönetimi, buradaki kayıpların sayısının 4 bine yaklaştığını aktarıyor.
Yine buraya dönen Hüsyein Avda, Gazze Şehri’ne dönüş yolculuğunu belgeliyor. Filistin’i uluslararası platformda temsil eden profesyonel halterci Avda, savaşın başlangıcında ailesinden 10 kişiyi kaybettiğini belirtti.
“Bugün olan en iyi şey, 100 gün sonra ailemin mezarını ziyaret edip onların ruhu için dua edebilmem oldu” diyen Avda, evinin ve sahibi olduğu spor kulübünün yıkımını belgelerle gösterdi.
Avda, “Burada kalbime en yakın insanları kaybettim. Kardeşlerim, oğullarım, geçim kaynağım. Savaş, içimizdeki güzel her şeyi yok etti” diyerek acısını dile getirdi.
Ateşkes duyurusunun ardından, güneydeki Han Yunus’tan silahlı Hamas savaşçılarının kutlama görüntüleri gelmeye başladı.
Uzun süre gözlerden uzak kalan polis üniformalı Hamas üyeleri, tekrar sokaklara döndü.
Ailesiyle birlikte Han Yunus’a sığınan Gazze Şehri sakini Ahmed Ebu Ayham, Reuters’a şehirdeki durumu “korkunç” olarak tanımladı. Ayham, “Kutlama değil, teselli zamanı” dedi:
“Derin bir acı içindeyiz. Birbirimize sarılıp ağlamanın zamanı geldi.”
Yine Cibaliye’ye dönen Amal Ebu Eyta ise, on çocuklu ailesiyle birlikte evlerinin yıkıntılarının önünde isyan ederek, “Ateşkes ilan edildiğinde sevinçle geri dönmeyi hayal ettik. Ancak bu yıkım karşısında ne söyleyebilirim? Hayal kırıklığı, üzüntü, pişmanlık ve gözyaşları. Yine de sabırla ‘Allah’a şükür’ diyoruz” şeklinde konuştu.
Ajanslara yansıyan enkaz görüntülerinde, insan kalıntıları ve iskeletler yer alıyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), yıkımın sonucunda su ve kanalizasyon sistemlerinin “neredeyse tamamen devre dışı” kaldığını açıkladı. Ayrıca, kampların ve sığınakların çevresindeki çöp yığınlarına da dikkat çekti.
Gazze’deki yeniden inşa sürecinin oldukça uzun bir zaman alacağı ifade ediliyor. 7 Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırılarında Gazze’de yaklaşık 50 bin insan yaşamını yitirdi.
